W skrócie

  • Wniosek RWS o zwolnienie ze składek za grudzień 2026 r. trzeba złożyć w listopadzie, najpóźniej 30 listopada, wyłącznie przez eZUS.
  • Przy pełnym ZUS z chorobowym zwolnienie za jeden miesiąc wynosi w 2026 r. 1926,76 zł, przy preferencyjnym 456,18 zł.
  • Zwolnienie przysługuje raz w roku i nie obejmuje składki zdrowotnej ani składek za pracowników.
  • Za grudzień trzeba mimo zwolnienia złożyć dokumenty rozliczeniowe do 20 stycznia 2027 r.
  • Składki za miesiąc wakacji finansuje budżet państwa, więc liczą się do emerytury.

Czy na zwolnienie ze składek za grudzień jest jeszcze czas? Jest, do końca listopada. Wniosek o wakacje składkowe składa się w miesiącu poprzedzającym miesiąc zwolnienia, a wniosku złożonego wcześniej albo później ZUS nie rozpatruje.

Na czym polegają wakacje składkowe

Przedsiębiorca może raz w roku kalendarzowym nie płacić przez jeden miesiąc składek na własne ubezpieczenia społeczne (art. 17a i 17b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Zwolnienie obejmuje składki emerytalną, rentową i wypadkową, dobrowolną chorobową oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeśli przedsiębiorca je opłaca. Firmy nie trzeba w tym czasie zawieszać. Można normalnie pracować, wystawiać faktury i zarabiać.

Zwolnione składki nie przepadają. Płaci je za przedsiębiorcę budżet państwa (art. 16 ust. 4a), dlatego miesiąc wakacji liczy się do przyszłej emerytury, a przedsiębiorca zachowuje prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Wakacje nie obejmują składki zdrowotnej ani składek za pracowników i zleceniobiorców. Te płaci się normalnie.

Ile daje zwolnienie za jeden miesiąc

Kwota zależy od tego, od jakiej podstawy przedsiębiorca płaci składki. W 2026 r. wygląda to następująco.

Sposób opłacania składekPodstawa wymiaru w 2026 r.Składki objęte zwolnieniem
Pełny ZUS z dobrowolnym chorobowym5652,00 zł1926,76 zł
Pełny ZUS bez chorobowego5652,00 zł1788,29 zł
Preferencyjny ZUS z dobrowolnym chorobowym1441,80 zł456,18 zł
Preferencyjny ZUS bez chorobowego1441,80 zł420,86 zł
Mały ZUS plusod 1441,80 do 5652,00 złzależnie od podstawy ustalonej z dochodu

Wyliczenia przyjmują stopę składki wypadkowej 1,67%, tak jak w danych ZUS. Przy preferencyjnym ZUS nie płaci się składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, więc nie ma ich też w zwolnieniu.

Za miesiąc wakacji podstawą składek jest najniższa podstawa, jaka obowiązuje danego przedsiębiorcę (art. 18d). Kto zwykle deklaruje wyższą, w tym miesiącu odłoży więc na emeryturę mniej niż zwykle. Przy minimalnej podstawie różnicy nie ma.

Kto może skorzystać

Ustawa stawia cztery warunki (art. 17a ust. 1). Przy wniosku składanym w listopadzie 2026 r. wyglądają one tak.

  1. W październiku 2026 r. przedsiębiorca miał zgłoszonych do ubezpieczeń nie więcej niż 10 osób, licząc z sobą.
  2. W 2024 albo w 2025 r. przychód z działalności nie przekroczył równowartości 2 mln euro. Warunek spełnia też firma, która w obu tych latach nie miała przychodu.
  3. Przedsiębiorca nie wykonuje na rzecz byłego pracodawcy tych samych czynności, które wykonywał u niego na etacie w roku rozpoczęcia działalności albo w roku poprzednim.
  4. W październiku 2026 r. podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu działalności, choćby przez jeden dzień.

Do tego dochodzi warunek z przepisów o pomocy publicznej. Zwolnienie jest pomocą de minimis (art. 17b ust. 2), więc przedsiębiorca musi mieć wolny limit tej pomocy co najmniej w wysokości zwalnianych składek. Limit wynosi 300 tys. euro w ciągu trzech lat. Przeszkodą bywa zwykle tylko wtedy, gdy firma korzystała już z dotacji albo innych ulg przyznanych jako pomoc de minimis.

Ulga na start, zawieszona działalność i chorobowe

Kto w październiku korzystał z ulgi na start i nie podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, nie spełnia czwartego warunku. Wakacje są dla tych, którzy składki społeczne już płacą, w pełnej albo obniżonej wysokości.

Działalność zawieszona w chwili składania wniosku nie przekreśla zwolnienia. Według ZUS wystarczy, że w poprzednim miesiącu przedsiębiorca podlegał ubezpieczeniom przynajmniej przez jeden dzień. Zawieszenie przez cały październik wyklucza wakacje na grudzień.

Składka chorobowa jest zwolniona tylko wtedy, gdy przedsiębiorca podlegał temu ubezpieczeniu i w miesiącu złożenia wniosku, i w miesiącu wcześniejszym (art. 17a ust. 3), czyli w listopadzie i w październiku.

Dlaczego akurat grudzień

Zwolnienie przysługuje za jeden miesiąc w roku kalendarzowym. Kto w 2026 r. jeszcze z niego nie skorzystał, ma ostatnią okazję na grudzień, a wniosek na grudzień składa się w listopadzie. Po 30 listopada niewykorzystane wakacje za 2026 r. przepadają. Kto skorzystał z nich wcześniej w tym roku, drugiego zwolnienia nie dostanie.

Jak złożyć wniosek RWS

Wniosek o wakacje składkowe ma symbol RWS. Składa się go wyłącznie przez internet, z konta płatnika na portalu eZUS (art. 36d ust. 4). Wniosku w innej formie ZUS nie rozpatrzy.

Termin

Na grudzień 2026 r. wniosek trzeba złożyć między 1 a 30 listopada 2026 r. Wniosek złożony w październiku albo dopiero w grudniu ZUS pozostawia bez rozpoznania (art. 36d ust. 5).

Co zawiera wniosek

Dane płatnika formularz pobiera sam, a jako miesiąc zwolnienia podpowiada miesiąc następny po złożeniu wniosku. Przedsiębiorca oświadcza pod rygorem odpowiedzialności karnej, że spełnia warunki dotyczące przychodu i byłego pracodawcy. Podaje też łączną kwotę pomocy de minimis otrzymanej w ostatnich trzech latach i wersję klasyfikacji PKD, 2007 albo 2025.

ZUS uprzedza, że dołączone zaświadczenia o pomocy de minimis wydłużają rozpatrzenie wniosku, a wydruków z systemu SUDOP nie uznaje.

Odpowiedź ZUS

Gdy ZUS przyzna zwolnienie w całości, przesyła informację na konto w eZUS, bez wydawania decyzji (art. 36e ust. 2). Decyzję wydaje przy odmowie albo przy zwolnieniu częściowym. Rozpatrzonego wniosku nie można wycofać ani skorygować (art. 36e ust. 3). Miesiąc trzeba więc wybrać przed wysłaniem.

Co trzeba zrobić za grudzień mimo zwolnienia

Przedsiębiorca, który opłaca składki tylko za siebie, zwykle składa co miesiąc samą deklarację rozliczeniową. Za miesiąc wakacji musi złożyć także imienne raporty miesięczne (art. 47 ust. 2 i 2fa), w zwykłym terminie, czyli za grudzień do 20 stycznia 2027 r.

ZUS wymaga dwóch raportów ZUS RCA. W pierwszym przedsiębiorca wykazuje składki objęte zwolnieniem, z osobnym kodem tytułu ubezpieczenia.

Podstawa składekKod w ZUS RCA za miesiąc wakacji
Pełna, 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia05 14
Preferencyjna, 30% minimalnego wynagrodzenia05 74
Mały ZUS plus, podstawa zależna od dochodu05 94

W drugim raporcie, z dotychczasowym kodem, wykazuje składkę zdrowotną i składkę chorobową, jeśli nie objęło jej zwolnienie. Osobno składa się raporty za pracowników i zleceniobiorców, jeśli przedsiębiorca ich zgłasza, oraz deklarację ZUS DRA.

Składkę zdrowotną za grudzień trzeba opłacić w całości i w terminie. Jeśli przedsiębiorca nie złoży dokumentów, ZUS sporządzi je z urzędu i może przyjąć przy tym minimalną składkę zdrowotną dla jego formy opodatkowania.