ZUS

Składki ZUS w jednoosobowej działalności gospodarczej. Ulga na start, preferencyjny ZUS, mały ZUS plus, składka zdrowotna, terminy i roczne rozliczenie, z podstawą prawną.

Jakie ubezpieczenia opłaca przedsiębiorca

Osoba prowadząca jednoosobową działalność jest dla ZUS płatnikiem składek za samą siebie. Obowiązkowo opłaca składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe. Ubezpieczenie chorobowe jest dla niej dobrowolne (art. 11 i 12 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), ale bez niego nie dostanie zasiłku chorobowego. Osobno płaci się składkę zdrowotną. Składki co do zasady opłaca się co miesiąc, także w miesiącach bez przychodu.

Ulgi dla nowej firmy

Przez pierwsze lata działalności przedsiębiorca może płacić niższe składki społeczne. Ulgi przysługują w tej kolejności.

  • Ulga na start. Przez 6 miesięcy od rozpoczęcia działalności przedsiębiorca nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (art. 18 Prawa przedsiębiorców). Składkę zdrowotną płaci od początku.
  • Preferencyjny ZUS. Przez kolejne 24 miesiące kalendarzowe podstawą składek emerytalnej i rentowej może być kwota nie niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia (art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
  • Mały ZUS plus. Gdy przychód z działalności w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł, podstawa składek może zależeć od dochodu (art. 18c tej ustawy).

Z ulg nie skorzysta osoba, która świadczy usługi dla byłego pracodawcy w zakresie pracy wykonywanej wcześniej na etacie, a przy ponownym rozpoczęciu działalności liczy się okres 60 miesięcy od jej poprzedniego zakończenia lub zawieszenia.

Składka zdrowotna

Od 2022 r. wysokość składki zdrowotnej zależy od formy opodatkowania oraz od dochodu albo przychodu. Raz w roku trzeba ją rozliczyć w dokumencie za kwiecień, do 20 maja, i dopłacić ewentualną niedopłatę. Zmiany tych zasad, w tym górnej granicy składki, domaga się Rzecznik MŚP, o czym piszemy w aktualności o jego wystąpieniu.

Terminy w ZUS

  • Do 20. dnia następnego miesiąca przedsiębiorca opłaca składki i, jeśli musi, przesyła deklarację rozliczeniową (art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
  • Do 20 maja rozlicza roczną składkę zdrowotną za poprzedni rok.

Jak korzystać z tego działu

Kwoty składek zmieniają się co roku, bo zależą od minimalnego i prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Dlatego podajemy je w artykułach z datą stanu prawnego, a nie w tym opisie. Artykuły wyjaśniają zasady, ale w sprawie zaległości albo sporu z ZUS warto skonsultować się z doradcą lub prawnikiem.