Podatki

Podatki w jednoosobowej działalności gospodarczej

Osoba prowadząca jednoosobową działalność płaci podatek dochodowy od osób fizycznych, czyli PIT. Liczy się go od dochodu firmy, a na ryczałcie od przychodu. Jeżeli przedsiębiorca jest czynnym podatnikiem VAT, rozlicza także podatek od towarów i usług.

Trzy formy opodatkowania dochodu

Jeżeli przedsiębiorca nic nie wybierze, płaci podatek według skali podatkowej. Pozostałe formy wymagają oświadczenia złożonego naczelnikowi urzędu skarbowego (art. 9a ustawy o PIT).

• Skala podatkowa. Podatek liczy się od dochodu, a stawka rośnie wraz z nim. Można odliczać koszty i korzystać z ulg, w tym z rozliczenia razem z małżonkiem.
• Podatek liniowy. Stała stawka 19% dochodu bez względu na jego wysokość (art. 30c ustawy o PIT). Koszty się odlicza, ale większości ulg i wspólnego rozliczenia z małżonkiem już nie.
• Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Podatek liczy się od przychodu, bez odliczania kosztów, a stawka zależy od rodzaju działalności. Na przykład wolne zawody płacą 17% (art. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym).

Oświadczenie o wyborze podatku liniowego albo ryczałtu składa się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym w danym roku osiągnięto pierwszy przychód. Wybór dotyczy całego roku podatkowego.

VAT w małej firmie

Przedsiębiorca może korzystać ze zwolnienia z VAT, dopóki wartość jego sprzedaży bez podatku nie przekroczy w poprzednim ani bieżącym roku 240 000 zł (art. 113 ustawy o VAT). Zwolnienie nie obejmuje wszystkich branż. Podatnik zwolniony nie odlicza też VAT od zakupów, więc przy dużych wydatkach na sprzęt rejestracja bywa korzystniejsza. Czynny podatnik VAT rozlicza podatek co miesiąc albo co kwartał i składa plik JPK_V7. Od 2027 r. faktury dla innych firm wystawiają w KSeF co do zasady wszyscy, także zwolnieni z VAT, o czym piszemy w artykule o KSeF od 2027 r. dla najmniejszych firm.

Kalendarz podatkowy przedsiębiorcy

• Do 20. dnia każdego miesiąca wpłaca się zaliczkę na podatek dochodowy albo ryczałt za poprzedni miesiąc. Przy wpłatach kwartalnych termin przypada na 20. dzień miesiąca po kwartale.
• Do 25. dnia każdego miesiąca czynny podatnik VAT składa JPK_V7 za poprzedni miesiąc (art. 99 ustawy o VAT).
• Od 15 lutego do 30 kwietnia składa się zeznanie roczne za poprzedni rok, zarówno na skali i podatku liniowym, jak i na ryczałcie.
• Do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie w roku trzeba złożyć oświadczenie o wyborze podatku liniowego albo ryczałtu.

Przychód, dochód i zaliczka

• Przychód to kwoty należne za sprzedane towary i usługi, nawet jeśli klient jeszcze nie zapłacił. U czynnego podatnika VAT bez podatku VAT (art. 14 ust. 1 ustawy o PIT).
• Dochód to nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania w roku podatkowym (art. 9 ust. 2 ustawy o PIT). Od dochodu płaci się podatek na skali i podatku liniowym.
• Zaliczka to część podatku wpłacana w trakcie roku. Podatek za cały rok oblicza się w zeznaniu rocznym i odejmuje od niego wpłacone zaliczki.

Jak korzystać z tego działu

Każdy artykuł ma oznaczony stan prawny i listę źródeł, więc łatwo sprawdzić, czy opisane przepisy nadal obowiązują. Zmiany w toku, jak nowe progi PIT planowane od 2027 r., opisujemy najpierw w Aktualnościach. Artykuły wyjaśniają zasady, ale nie zastępują porady doradcy podatkowego w konkretnej sprawie.