Zakładanie i prowadzenie firmy

Jak założyć i prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą. Rejestracja w CEIDG, pierwsze decyzje, codzienne obowiązki, zawieszenie i zamknięcie firmy.

Działalność nierejestrowana

Działalnością gospodarczą nie jest działalność osoby fizycznej, której przychód nie przekracza w żadnym kwartale 225% minimalnego wynagrodzenia, jeśli w ostatnich 60 miesiącach nie prowadziła ona działalności gospodarczej (art. 5 Prawa przedsiębiorców). Takiej działalności nie trzeba rejestrować w CEIDG. Przychód z niej trzeba jednak wykazać w podatku dochodowym.

Rejestracja w CEIDG

Jednoosobową działalność gospodarczą zakłada się wpisem do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Wniosek jest bezpłatny (art. 13 ustawy o CEIDG) i można go złożyć przez internet. W tym samym wniosku przedsiębiorca zgłasza się do ZUS i wskazuje formę opodatkowania.

Pierwsze decyzje

Przy rejestracji przedsiębiorca rozstrzyga kilka spraw.

  • Kody PKD opisują, czym firma się zajmuje. Od rodzaju działalności zależy między innymi stawka ryczałtu i to, czy można korzystać ze zwolnienia z VAT.
  • Forma opodatkowania decyduje o tym, od czego liczy się podatek i składkę zdrowotną.
  • VAT to wybór między zwolnieniem a rejestracją jako czynny podatnik VAT.
  • Ulgi w ZUS pozwalają przez pierwsze lata płacić niższe składki.
  • Rachunek firmowy jest potrzebny przy rozliczeniach z innymi firmami. Płatność za transakcję o wartości ponad 15 000 zł musi przejść przez rachunek (art. 19 Prawa przedsiębiorców).

Codzienne obowiązki przedsiębiorcy

Co miesiąc przedsiębiorca opłaca składki ZUS i zaliczkę na podatek, chyba że wybrał zaliczki kwartalne. Czynny podatnik VAT składa ponadto plik JPK_V7. Od 2027 r. faktury dla innych firm wystawia się co do zasady w KSeF, o czym piszemy w artykule o KSeF od 2027 r. dla najmniejszych firm.

Zawieszenie i zamknięcie działalności

Przedsiębiorca, który nie zatrudnia pracowników, może zawiesić działalność wpisaną do CEIDG na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy niż 30 dni (art. 22 i 23 Prawa przedsiębiorców). W czasie zawieszenia co do zasady nie płaci się składek ZUS, ale nie można prowadzić bieżącej działalności. Zamknięcie firmy wymaga wykreślenia z CEIDG i rozliczenia się z urzędem skarbowym oraz ZUS.

Jak korzystać z tego działu

Artykuły opisują rejestrację, pierwsze decyzje i bieżące obowiązki. Każdy ma stan prawny i źródła. Działalność regulowana albo wymagająca koncesji podlega dodatkowo przepisom branżowym.