W skrócie
- Rzecznik MŚP wystąpił do ministra finansów i gospodarki oraz minister zdrowia w sprawie składki zdrowotnej przedsiębiorców (komunikat z 20 października 2026 r.).
- Postulaty to prostsze zasady liczenia i rozliczenia rocznego, trwale niższa minimalna podstawa i górna granica składki.
- To apel, a nie projekt ustawy. Do czasu zmian obowiązują obecne zasady, w tym roczne rozliczenie składki za 2026 r. do 20 maja 2027 r.
Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców Agnieszka Majewska zwróciła się do ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego oraz minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy o zmianę zasad składki zdrowotnej przedsiębiorców. Chce prostszych przepisów, niższej minimalnej podstawy i górnej granicy składki.
Trzy postulaty
Rzecznik proponuje, by ministrowie zainicjowali prace nad przepisami, które
- uproszczą zasady ustalania podstawy wymiaru składki i jej rocznego rozliczenia,
- trwale obniżą minimalną podstawę wymiaru,
- wprowadzą górną granicę składki.
Skąd ten apel
Obecne zasady obowiązują od zmian wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu i, jak przyznaje sam Rzecznik, od początku budzą kontrowersje. W wystąpieniu wymienia trzy problemy. Przepisy są na tyle skomplikowane, że łatwo o pomyłkę, a rozliczenie nierzadko wymaga kilku korekt dokumentów. Składka bywa nieproporcjonalnie wysoka. I trzeba ją płacić także w miesiącach, w których firma przynosi stratę.
Składka zdrowotna przedsiębiorcy dawno przestała więc być prostą opłatą, którą wpisuje się w przelew i zapomina. Dziś jej wyliczenie bywa osobnym zadaniem księgowym.
Co to oznacza dla firm
Na ten moment niewiele się zmienia. Wystąpienie Rzecznika to apel, a nie projekt ustawy, więc dopóki nie pojawią się nowe przepisy, składkę liczy się według obecnych zasad. Ministrowie nie mają też obowiązku postulatów uwzględnić.
Apel ma jednak swoją wagę. Głos zabrał organ państwa, który stoi na straży praw małych i średnich firm, a postulat górnej granicy, jak zaznacza sam Rzecznik, środowiska gospodarcze zgłaszają często. Przedsiębiorcy mogą też sami zgłaszać Rzecznikowi problemy z przepisami.
O czym pamiętać już teraz
Dopóki zasady się nie zmienią, obowiązuje także roczne rozliczenie składki. Przedsiębiorcy rozliczający się według skali podatkowej, podatkiem liniowym albo ryczałtem rozliczają składkę zdrowotną za poprzedni rok w dokumencie rozliczeniowym za kwiecień, do 20 maja. Za 2026 r. będzie to więc 20 maja 2027 r. Niedopłatę wpłaca się razem ze składką za kwiecień, a o zwrot nadpłaty występuje się wnioskiem RZS-R, który ZUS udostępnia na profilu płatnika.
